Robotaxi là xe chở khách có thu phí mà không có tài xế sau vô lăng. Bạn gọi xe trong ứng dụng, ngồi vào ghế sau, và vô lăng tự xoay. Ở Mỹ, Trung Quốc và Trung Đông, đây đã là chuyện thường ngày: Waymo thực hiện hơn 500.000 chuyến có trả phí mỗi tuần. Với thành phố, đó là phương tiện không biết mệt và không cần đổi ca, với doanh nghiệp — một cách mới để đưa đón con người.
Cách hoạt động
Chiếc xe nhìn thế giới bằng ba cách cùng lúc. Lidar phát hàng triệu xung laser mỗi giây và dựa vào thời gian chúng quay về để dựng đám mây điểm ba chiều — hình dạng của từng chiếc xe, từng mép vỉa hè và từng người đi bộ. Radar đo khoảng cách và tốc độ, nhìn xuyên mưa và sương mù. Camera đọc màu đèn giao thông, vạch kẻ đường và biển báo. Dữ liệu được hợp nhất thành một bức tranh 360°, và việc đối chiếu với bản đồ chi tiết của khu vực cho xe biết vị trí của mình với độ chính xác đến từng centimet.
Tiếp theo là phần việc của mạng nơ-ron. Nó không chỉ nhìn thấy người đi xe đạp — nó dự đoán người đó sẽ đi đâu sau một, hai, năm giây, và làm vậy với mọi người xung quanh cùng lúc. Bộ lập kế hoạch thử các phương án di chuyển và chọn phương án an toàn cho tất cả, còn hành khách thì thoải mái: không giật cục, không phanh gấp. Mỗi tình huống khó trên đường đều trở thành dữ liệu: nó được chạy lại hàng nghìn lần trong mô phỏng, và cả đội xe học từ kinh nghiệm của một chiếc.
Robotaxi cấp độ L4 chạy không cần tài xế trong vùng hoạt động và điều kiện của mình — ở những khu vực mà công ty đã khảo sát và mô tả. Nếu gặp tình huống khó hiểu, chẳng hạn một đoạn đường bị chặn bất thường, xe dừng lại và hỏi người vận hành từ xa. Người đó gợi ý cách xử lý — “vòng sang trái” — nhưng không cầm lái: xe tự thực hiện thao tác. Trong mô hình này, con người là cố vấn, không phải tài xế.
Đã được ứng dụng ở đâu
- Waymo — hơn 500.000 chuyến có trả phí mỗi tuần ở 10+ thành phố Mỹ.
- Baidu Apollo Go — 28 thành phố và mở rộng sang Dubai.
- WeRide hoạt động ở Abu Dhabi cùng với Uber.
- Nga: Yandex chở khách tại Sirius và Innopolis, còn ở Moskva — chở nhân viên, có người thử nghiệm đi cùng.
- Việt Nam: Hà Nội đang thí điểm xe buýt tự lái và robotaxi.
Cần lưu ý
- Đây là dịch vụ, không phải hàng: không mua được xe, có thể làm việc thông qua hợp tác với nhà vận hành.
- Dịch vụ chỉ chạy trong vùng và điều kiện của mình — hỏi rõ ranh giới khu vực và thời tiết.
- Ở Nga và Việt Nam, dịch vụ hiện chỉ giới hạn trong các khu thí điểm — xây dựng logistics dựa vào nó là còn sớm.
- Với doanh nghiệp, gần hơn là lĩnh vực liền kề: hơn 1.000 robot giao hàng tự hành của Yandex đã chở đơn hàng.