V2H là khi xe điện cấp điện cho ngôi nhà, V2G là khi xe trả điện lên lưới. Trạm sạc hai chiều không chỉ sạc cho xe mà còn lấy điện từ xe: khối pin trên bánh xe trở thành nguồn dự phòng cho gia đình trong vài ngày. Xe được sạc khi điện rẻ hơn, còn vào giờ cao điểm buổi tối, ngôi nhà dùng điện từ xe.
Cách hoạt động
Pin xe lưu điện một chiều, còn ngôi nhà dùng điện xoay chiều. Trạm sạc thông thường chỉ đẩy điện theo một hướng — từ lưới vào xe. Hệ thống hai chiều có bộ biến tần — đặt trong trạm sạc hoặc ngay trong xe — làm được chiều ngược lại: lấy dòng một chiều từ pin và cấp cho ngôi nhà dòng xoay chiều cùng điện áp và tần số với lưới điện. Xe và trạm liên tục trao đổi qua cáp: được lấy bao nhiêu điện và khi nào phải dừng.
Khi khu dân cư mất điện, công tắc chuyển nguồn tự động tách ngôi nhà khỏi lưới bên ngoài, để điện từ xe không đi vào đường dây nơi thợ điện có thể đang làm việc. Ngôi nhà chuyển sang dùng điện từ xe: tủ lạnh, đèn, máy bơm và lò sưởi vẫn chạy. Khi lưới có điện trở lại, công tắc nối ngôi nhà vào lưới, và trạm lại bắt đầu sạc pin. Xe cấp điện được bao lâu tùy vào phụ tải: tủ lạnh và đèn tốn ít, bếp điện và điều hòa tốn nhiều.
Trong ứng dụng, bạn đặt mức sạc tối thiểu — giữ lại bao nhiêu cho chuyến đi sáng hôm sau — và trạm sẽ không xả pin xuống dưới mức đó. Ngoài ra trạm làm việc theo biểu giá: sạc xe vào ban đêm hoặc ban ngày từ tấm pin mặt trời, còn buổi tối, khi điện đắt hơn, thì cấp điện cho ngôi nhà. Ở chế độ V2G, việc đó do công ty điện lực điều khiển: nhiều xe cùng lúc hoạt động như một nhà máy điện phân tán vào giờ cao điểm.
Đã được ứng dụng ở đâu
- Trung Quốc, Hồ Bắc: xe điện đã trả lên lưới 376 MWh qua 21.000 lần xả (tháng 8/2025 — tháng 3/2026).
- Nhà riêng có xe điện: nguồn điện dự phòng khi mất điện.
- Nhà có tấm pin mặt trời: ban ngày điện được tích vào xe, buổi tối cấp cho ngôi nhà.
- Công ty điện lực: xe điện làm phẳng đỉnh tiêu thụ buổi tối.
Cần lưu ý
- Không phải xe nào cũng trả điện được: kiểm tra chức năng V2H ở cả mẫu xe lẫn trạm sạc.
- Kiểm tra điều kiện bảo hành pin: nhà sản xuất có thể tính riêng các chu kỳ xả phát sinh thêm.
- Đấu nối vào nhà là việc của thợ điện: cần công tắc chuyển nguồn tách ngôi nhà khỏi lưới khi mất điện.
- Bán điện lên lưới (V2G) cần hợp đồng với công ty điện lực — ở nhà thì bắt đầu với V2H đơn giản hơn.