Bãi đỗ xe tự động là một nhà kho cho ô tô. Tài xế để xe trong buồng ở lối vào, còn thang nâng và xe con thoi tự đưa xe vào ô và trả lại khi được gọi. Không cần đường dốc và lối chạy nên cùng một khu đất chứa được nhiều chỗ hơn, và chủ đầu tư có đủ chỗ đỗ mà không phải đào thêm một tầng hầm. Ở Moskva, các hệ thống như vậy đang hoạt động tại 14 khu dân cư cao cấp.
Cách hoạt động
Có ba sơ đồ chính. “Xếp hình” — các bệ trên nhiều tầng trượt ngang và nâng lên, nhường đường cho chiếc xe cần lấy, như các ô trong trò xếp số trượt. Dạng tháp — thang nâng ở giữa và các ô ở hai bên: xe lên đến tầng của mình rồi trượt ngang vào kệ. Kho xe — xe con thoi chạy trên ray dọc theo những dãy dài và đặt bệ vào bất kỳ ô trống nào.
Buồng ở lối vào là nơi duy nhất hệ thống gặp con người. Cảm biến kiểm tra kích thước và trọng lượng xe, rào chắn quang học đảm bảo không còn ai trong buồng, camera ghi lại quá trình gửi xe. Tài xế bước ra, xác nhận bằng thẻ hoặc trong ứng dụng — và từ đó con người không vào khu lưu xe. Vì vậy bên trong không cần lối đi bộ, đèn sáng và chỗ để mở cửa: xe được xếp sát hơn.
Mọi thứ do bộ điều khiển với cơ sở dữ liệu các ô quản lý: nó biết từng xe đang ở đâu và lên kế hoạch trước cho các bước di chuyển của bệ. Ở nhiều hệ thống, bạn gọi xe từ ứng dụng trước — đến nơi là xe đã chờ sẵn trong buồng. Hệ thống thông minh có thể buổi sáng kéo xe lại gần lối ra, buổi tối xếp xe vào các ô ở xa. Thời gian trả xe phụ thuộc vào sơ đồ và mức độ lấp đầy, nên được tính ngay ở giai đoạn thiết kế cùng với số lối vào.
Đã được ứng dụng ở đâu
- Các khu dân cư cao cấp ở Moskva — 14 dự án và hơn 1.200 chỗ.
- Chủ đầu tư nhà ở và văn phòng: đủ chỗ đỗ mà không phải đào thêm tầng hầm.
- Trung tâm thành phố, nơi đất đắt mà chỗ đỗ thì thiếu.
- Hà Nội: các bãi đỗ chính thức chỉ đáp ứng 8–10% nhu cầu tại trung tâm.
- Khách sạn, bệnh viện và đơn vị vận hành bãi đỗ ở khu đô thị mật độ cao.
Cần lưu ý
- Hệ thống cần được đưa vào ngay ở giai đoạn thiết kế tòa nhà: lắp vào tầng hầm có sẵn thì khó và tốn kém.
- Hãy tính giờ cao điểm và kích thước: buổi sáng bao nhiêu xe ra cùng lúc và SUV cao có lọt không.
- Cần hợp đồng dịch vụ và nguồn điện dự phòng: thiếu chúng thì khi mất điện sẽ không lấy được xe.
- Ở Việt Nam, rào cản chính là thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy theo QCVN: hãy đưa vào kế hoạch thời gian.